In het onderstaande overzicht worden per aandachtspunt voor curriculumontwikkeling de noodzakelijke ontwerptaken aangegeven.
a Aanpassen van onderwijsdoelen en eindtermen om aan te sluiten bij veranderingen in het werkveld van afgestudeerden
Ontwerptaken:
1 Het formuleren van de competenties die in de opleiding aandacht moeten krijgen en het beargumenteren van het belang ervan.
2 Evalueren of de competenties in de bestaande opleiding voldoende aandacht krijgen.
3 Het benoemen van de thema’s waaraan de studenten gedurende hun opleiding gaan werken.
b Vaststellen welke fundamentele kennis de studenten (moeten) bestuderen in de nieuwe opleiding
Ontwerptaak:
4 Het systematisch en op een samenhangende wijze beschrijven van de vakinhoud.
c Uitwerken van een opleiding met het leerproces van de student als uitgangspunt voor de onderwijsactiviteiten.
Ontwerptaken:
5 Het uitwerken in een leerlijn van de stappen waarin een student zich een kerncompetentie eigen maakt en het combineren van de verschillende leerlijnen tot een samenhangend en evenwichtig curriculum.
6 Het kiezen van de organisatievorm voor onderwijs waarin de studenten zelf actief bezig zijn met het leren van de noodzakelijke competenties en vakkennis.
7 Het maken van studieopdrachten voor de studenten met aandacht voor de verschillende leerpsychologische principes uit hoofdstuk 4.
8 Het nader uitwerken van de wijze waarop de docenten het nieuwe onderwijs moeten gaan begeleiden.
d Herontwerpen van de beoordelingen
Ontwerptaak:
9 Het kiezen van de wijze waarop de geselecteerde competenties getoetst worden.
e Realiseren van de flexibilisering van het curriculum
Ontwerptaak:
10 Het systematisch beschrijven van het nieuwe onderwijs in een blauwdruk.
f Bijstellen inzet van onderwijsmiddelen
Ontwerptaak:
11 Het vaststellen van de noodzakelijke onderwijsmiddelen, huisvesting en infrastructuur voor ICT
De onderwijskundige achtergronden bij het ontwerpen van competentiegericht onderwijs zijn systematisch in paragraaf 4.3 besproken. In deze paragraaf zijn zeven kernpunten geformuleerd die een centrale rol spelen bij het leren van kerncompetenties. Bij het uitwerken van de elf genoemde ontwerptaken spelen deze kernpunten een belangrijke rol in die zin dat ze de docenten aangrijpingspunten geven voor de uitwerking van concrete onderwijsactiviteiten. De onderwijsmethoden, de toetsing, de wijze van begeleiding en de thema’s, problemen of projecten waar de studenten aan gaan werken tijdens de opleiding kunnen dan zodanig worden ontworpen dat aan deze zeven kernpunten voldaan wordt.
De elf ontwerptaken zijn gebaseerd op de werkwijzen die ontwikkeld zijn voor het systematisch aanpakken van curriculumontwikkeling. We zullen hier het proces van curriculumontwikkeling niet stap voor stap aflopen. In dit boek hebben we een representatieve set uitgekozen van ontwerptaken die belangrijk zijn voor het ontwikkelen van onderwijs waarin het leren beheersen van competenties centraal staat.
Of alle ontwerptaken evenveel aandacht moeten krijgen hangt af van de situatie binnen de opleiding. Zo zijn voor of door sommige opleidingen reeds goede analyses gemaakt van de kerncompetenties of wordt er reeds gewerkt met onderwijsmethoden waarin de studenten zelf actief aan de slag gaan. In de volgende paragrafen bespreken wij aan de hand van concrete voorbeelden hoe de ontwerptaken in de praktijk uitgevoerd zouden kunnen worden.
Toch willen we de lezer ook een kort systematisch overzicht geven van de wijze waarop de verschillende stappen op elkaar aansluiten. In de laatste paragraaf wordt een schets gegeven van een systematische methode om vanuit een analyse van de beroepspraktijk te werken aan het vormgeven van een curriculum.
Voordat we echter ingaan op de ontwerptaken bespreken we in de volgende paragraaf eerst kort de problemen rond veranderingen in het onderwijs.
Leave a Reply